Beyin tümörü, beyin ya da beyni çevreleyen dokulardaki anormal hücre çoğalması sonucu oluşan bir kitledir. İyi huylu (benign) ya da kötü huylu (malign) olabilir. Bazı tümörler beynın kendisinden kaynaklanırken (primer), bazıları vücudun başka bir bölgesinden beyne yayılım gösterebilir (metastatik). Erken tanı ve doğru tedavi planlaması, hastanın yaşam kalitesi ve süresi açısından büyük önem taşır.
Belirtiler tümörün bulunduğu bölgeye ve tümörün büyüklüğüne göre değişebilir.
En sık görülen belirtiler
– Geçmeyen ve giderek şiddetlenen baş ağrısı
– Bulantı ve kusma
– Görme bozuklukları (çift görme, bulanık görme)
– Konuşma güçlüğü
– Kol veya bacakta güç kaybı
– Denge problemleri
– Nöbet (epileptik atak)
Yeni başlayan ve açıklanamayan nörolojik şikayetlerde vakit kaybetmeden uzman değerlendirmesi gereklidir.
En sık görülen beyin tümörleri meningiomlar, gliomlar,hipofiz adenomları, ve metastatik beyin tümörleridir.
Beyin tümörleri hücre tipine, bulunduğu yere, boyutlarına ve klinik bulgularına göre farklı bir tedavi yaklaşımı gerektirir.
Beyin tümöründe tanı süreci multidisipliner bir yaklaşım gerektirir. Öncelikle hastanın şikayetleri detaylı şekilde değerlendirilir ve kapsamlı bir nörolojik muayene yapılır. Ardından Manyetik Rezonans Görüntüleme (MR) ve gerekli durumlarda Bilgisayarlı Tomografi (BT) ve anjiografi gibi görüntüleme yöntemlerinden yararlanılır. Tümörün yerleşimi, boyutu ve özelliklerini daha ayrıntılı değerlendirmek amacıyla ileri görüntüleme teknikleri (fonkisonel MRI) kullanılabilir. Kesin tanının gerekli olduğu durumlarda ise navigasyon eşliğinde stereotaktik biyopsi uygulaması ile kapalı yöntemle tümörden kücük bir parça alınarak patolojik inceme yapılması ve kesin tanı konulması olasıdır. Doğru tanı, en uygun tedavi planının oluşturulmasının temelini oluşturur.
Beyin tümöründe tedavi planı tümörün türüne, boyutuna, yerleşimine ve hastanın klinik bulguları ve genel sağlık durumuna göre belirlenir.
Tedavide en sık başvurulan yöntem cerrahidir. Cerrahi tedavide amaç tümörün mümkün olan en geniş şekilde ve güvenli sınırlar içinde çıkarılmasıdır. Günümüzde mikroskobik, endoskopik ve minimal invaziv cerrahi tekniklerinin ileri görüntüleme, nöronavigasyon ve nöromonitorizasyon sistemleri ile eşleştirilerek ameliyatların en güvenli şekilde yapılması ve ameliyat sonrası hastanede kalış süresinin en aza indirilerek hasta konforunun arttırılması ve iyileşme süresinin kısaltılması sağlanmıştır.
Cerrahiye ek olarak veya bazı durumlarda tek başına; lazer tedavisi (LITT), stereotaktik (SRS) veya konvansiyonel radyoterapi uygulamaları ile tedavi süreci desteklenebilir.
Kemoterapi ve hastaya özel akıllı ilaç uygulamaları ile tümörün tedavisi veya tekrarlamasının engellenmesi olasıdır.
Tedavi süreci, hastaya özel olarak ve multidisipliner ekip tarafından planlanır – böylece cerrahi, lazer tedavisi, radyoterapi ve kemoterapi birlikte uygulanarak en iyi sonucun en kısa sürede ve en güvenli şekilde elde edilmesi amaçlanır.
Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri, beyin tümörü tanı ve tedavisinde ileri görüntüleme sistemleri, yüksek teknolojili hibrid ameliyathaneler ve multidisipliner akademik yaklaşımı bir araya getirir. Her hasta için ameliyat planlaması kişiye özel yapılır. Ameliyat öncesinde yüksek çözünürlüklü 3 Tesla MR sistemleri, fonksiyonel MR (fMR) ile konuşma ve hareket merkezlerinin haritalanması, difüzyon tensor görüntüleme (DTI) ile sinir yollarının belirlenmesi, tümörün yerinin milimetrik hassasiyetle belirlenmesi sağlanır. Gerekli durumlarda yapılan 3 boyutlu anjiografi ile tümör içindeki damar yapıları en ince ayrıntısı ile görüntülenebilir.
Ameliyat sırasında, nöronavigasyon sistemleri ve minimal invaziv teknikler ile tümöre en kısa yoldan, en güvenli ve normal dokulara hasar vermeden ulaşılması, ve sürekli noromonitorizasyon ile sinir sistemi fonksiyonlarının korunması hedeflenir.
Ayrıca ameliyat sırasında yapılan intra-operatif MRI görüntülemesi ile tümörün tamamının çıkartıldığından emin olunması hem ikinci ameliyat hem de nüks riskini en aza indirir.
Prof. Dr. Mehmet Çağlar Berk
Beyin ve Sinir Cerrahisi (Nöroşirürji)
