Siyatik, diğer adıyla lomber radikülopati, siyatik siniriniz boyunca ortaya çıkan bir ağrıdır. Bu sinir, kalçanın arkasından uyluğunuzun arkasına kadar uzanır. Siyatik siniriniz bacağınızdaki ana sinirdir. Aynı zamanda tüm vücudunuzdaki en büyük sinirdir.
Siyatik sinir ağrısı için yapılan testler, kapsamlı bir tıbbi öykü ve fiziksel muayenenin yanı sıra şunları içerebilir:
Siyatik genellikle dinlenme ve zamanla kendiliğinden iyileşir. Ağrıyı hafifletmek için tedavi şunları içerebilir:
Genellikle siyatik ağrısı, omurganızdaki fıtıklaşmış (veya dışarı doğru çıkmış) bir diskin siyatik sinirinize baskı yapmasından kaynaklanır.
Siyatik siniriniz üzerindeki baskının diğer nedenleri şunlar olabilir:
Bazen siyatik ağrınızın nedeni tespit edilemeyebilir.
Bunlar siyatik ağrısının en yaygın belirtileridir:
Siyatik belirtileri diğer rahatsızlık veya tıbbi sorunların belirtilerine benzeyebilir. Teşhis için her zaman uzman bir doktora başvurun.
Siyatik, omurganızdaki bir sinire uygulanan basınçtan kaynaklandığı için, basınç giderilmezse komplikasyonlar gelişebilir. Giderilmeyen sinir sıkışmasının olası komplikasyonları şunlardır:
Siyatik, bel bölgesinden kaynaklanan ve genellikle bir veya her iki bacağa yayılan bir ağrı türüdür. Bel bölgesindeki siyatik sinirinin zedelenmesi veya iltihaplanmasından kaynaklanır. Siyatik için tıbbi terim lomber radikülopatidir : omurgadan çıkarken sinirin sıkışması.
Ameliyat, siyatik ağrısı için tedavi seçeneklerinden biridir, ancak herkes için uygun değildir. Karar vermeden önce göz önünde bulundurmanız gereken bazı önemli sorular aşağıda yer almaktadır.
Siyatik ağrısının çeşitli nedenleri olabilir ve her biri biraz farklı bir tedavi gerektirir. Ameliyatın siyatik ağrınızı ortadan kaldırıp kaldırmayacağı, siyatik sinirinin neden iltihaplandığına bağlıdır. Olası nedenler şunları içerebilir:
Bu nedenlerin çoğu cerrahi müdahale ile giderilebilse de, nadiren ilk tedavi seçeneği olarak tercih edilir. Cerrahi için tercih edilecek yöntem hastanın muayene bulgularına ve sorunun nedenine bağlı olacaktır.
Siyatik ağrısı, belden başlayıp uyluğun arkasından geçerek ayağa kadar uzanabilir. Ağrı gelip geçici olabilir, bazen günlerce hatta haftalarca sürebilir. Bu durum, hafif rahatsızlıktan en basit işleri bile dayanılmaz hale getirmeye kadar değişebilir. Siyatik ağrısıyla oturmak bile acı verici olabilir ve araba kullanmak daha da acı vericidir. Spor yapmak ve aktif olmak da cabası.
Siyatik ağrısı için ameliyatı düşünürken, ağrının yaşam kalitenizi ne kadar etkilediğini göz önünde bulundurun. Sürekli ağrı çekmeniz işinizi, hobilerinizi, sosyal hayatınızı veya ilişkilerinizi olumsuz etkiliyorsa, ameliyatı düşünmenin zamanı gelmiş olabilir.
Siyatik sinir iltihabı olarak başlasa da, zamanla sinir hasarına ilerleyebilir. Siyatik sinir hasar görürse, dizlerde veya bacaklarda uyuşma, karıncalanma ve daha ciddi vakalarda güçsüzlüğe neden olabilir. Tedavi edilmeden ne kadar uzun süre bırakılırsa, uyuşma ve güçsüzlüğün geçmesi o kadar uzun sürer ve kalıcı hale gelebilir.
Siyatik ağrısını ameliyatsız olarak yönetmenin, nedenine bağlı olarak çeşitli yolları vardır. Bunlar arasında ağrı kesici ilaçlar, steroid (kotizon) enjeksiyonları, fizik tedavi, ve sinir blokajları yer alabilir. Bir kişi için işe yarayan yöntem, başka bir kişi için aynı derecede etkili olmayabilir.
Çok fazla ağrı çekerken siyatik ameliyatı hakkında karar vermek zor olabilir. Ameliyat sonrası hedeflerinizi, özellikle ağrı ve aktiviteyle ilgili olanları, cerrahınızla mutlaka görüşün. Bir hafta içinde işe ve spor salonuna geri dönebilecek misiniz? Ağrının tamamen ve kalıcı olarak geçmesini mi umuyorsunuz?
Çoğu insan siyatik ameliyatından sonra ağrı seviyelerinde %90’a varan bir iyileşme yaşasa da, hiçbir doktor bunu garanti edemez. Ameliyattan sonra uyuşma devam edebilir ve siyatik ağrısının başka bir omurda tekrarlama olasılığı her zaman vardır.
Siyatik ameliyatının türüne bağlı olarak, çoğu kişi aynı gün yürüyebilir ve tam iyileşme genellikle bir ila dört hafta sürer. Minimal invaziv cerrahi genellikle daha hızlı iyileşme anlamına gelir, ancak ameliyat birden fazla omur veya diski içeriyorsa, iyileşmeniz daha uzun sürebilir.
Genel anestezi gerektiren çoğu ameliyat gibi, siyatik ameliyatı da kan pıhtılaşması ve kalp krizi riskini beraberinde getirir. Çoğu ameliyatta olduğu gibi enfeksiyon riski de mevcuttur. Ayrıca, bu özel ameliyat sinir çevresindeki dokuları içerdiğinden, sinir hasarı olasılığı da vardır.
Genel cerrahi risklerine ek olarak, geçmişiniz, yaşam tarzınız veya sağlık durumunuzla ilgili özel risk faktörleri de olabilir. Doktorlar bunlara eşlik eden hastalıklar (komorbiditeler) derler. Bu faktörler ameliyat sırasında riskinizi artırabilir veya siyatik ağrınızın giderilmesinde ameliyatın başarısını etkileyebilir. Çalışmalar, sigara içme, yüksek tansiyon, diyabet ve ameliyat öncesi siyatik ağrısının süresi gibi faktörlerin işlemin sonucunu etkileyebileceğini göstermiştir.
Siyatik ameliyatını ciddi olarak düşünüyorsanız, fiziksel semptomlarınızın ötesine bakıp kararınızı etkileyebilecek birçok başka faktörü değerlendirmenize yardımcı olacak uzman bir cerrahla işbirliği yapmanız önemlidir.
Prof. Dr. Mehmet Çağlar Berk
Beyin ve Sinir Cerrahisi (Nöroşirürji)
